NGỮ VĂN 7
Năm học: 2021-2022
GV: Lê Văn Bình
TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH
PHÒNG GIÁO DỤC &ĐÀO TẠO TP QUY NHƠN
Chủ đề 5:
TỪ LOẠI VÀ TỪ HÁN VIỆT.
ND 3: CHỮA LỖI QUAN HỆ TỪ
1
3
2
4
5
6
S
Ở
H
Ữ
U
N
H
U
H
Ì
T
V
À
N
H
Â
N
Q
U
Ả
V
Ì
C
H
O
N
Ê
N
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
Ô số 3 : (3 chữ cái) Tìm QHT trong câu sau: Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào.
Ô số 4 : (2chữ cái) Tìm từ có tác dụng liên kết trong câu sau:
Rừng say ngây và ấm nóng.
Ô số 2 : (3 chữ cái) Tìm QHT trong câu sau:
Chuồn chuồn bay thấp thì mưa
Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm
Ô số 5 : (7 chữ cái) Các từ vì/bởi/tại/do…cho nên/nên/mà… biểu thị quan hệ gì?
Ô số 1 : ( 5 chữ cái) Từ của biểu thị ý nghĩa gì?
Ô số 6 : (8 chữ cái) Điền từ thích hợp vào câu thơ sau:
… chưng bác mẹ tôi nghèo
… tôi phải băm bèo, thái khoai
QUAN HỆ TỪ
CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
I. Các lỗi thường gặp về quan hệ từ
1. Thiếu quan hệ từ.
Đừng nên nhìn hình thức đánh giá kẻ khác.
- Câu tục ngữ này chỉ đúng xã hội xưa, còn ngày nay thì không đúng.
Ví dụ
Trường hợp 1, thiếu quan hệ từ gì? Ở vị trí nào trong câu?
? Nhận xét ý nghĩa của câu trên?
a. Thiếu QHT “ mà” hoặc “ để”
b. Thiếu QHT “ đối với”
? Tìm quan hệ từ thích hợp đề điền vào cho đúng?
Đừng nên nhìn hình thức mà đánh giá kẻ khác.
- Câu tục ngữ này chỉ đúng đối với xã hội xưa, còn đối với ngày nay thì không đúng.
* Lưu ý: Một số trường hợp bắt buộc phải sử dụng QHT nếu không ý nghĩa của câu bị biến nghĩa hoặc không rõ nghĩa.
CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
2. Dùng quan hệ từ không thích hợp về nghĩa.
Ví dụ
? QHT “ và” , “ để” trong ví dụ trên có diễn đạt đúng quan hệ ý nghĩa trong câu không? Vì sao?
- Nhà em ở xa trường và bao giờ em cũng đến trường đúng giờ.
- Chim sâu rất có ích cho nông dân để nó diệt sâu phá hoại mùa màng.
a. QHT “và” : Chỉ quan hệ đồng chức.
b. QHT “để ” : Chỉ quan mục đích.
=> QHT “nhưng” : quan hệ tương phản.
=> QHT “vì” : giải thích nguyên nhân.
? Quan hệ ý nghĩa trong các câu trên là gì?
- Do dùng QHT sai với quan hệ ngữ nghĩa giữa các thành phần câu.
? Nguyên nhân của việc dùng QHT sai?
? Tìm quan hệ từ thích hợp đề điền vào cho đúng?
? Vậy, khi sử dụng QHT cần chú ý điều gì?
I. Các lỗi thường gặp về quan hệ từ
CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
3. Thừa quan hệ từ
Ví dụ
? Ví dụ trên thiếu bộ phận nào trong câu? Vì sao?
- Qua câu ca dao “Công cha như núi Thái Sơn, Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra” cho ta thấy công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái.
- Về hình thức có thể làm tăng giá trị nội dung đồng thời hình thức có thể làm thấp giá trị nội dung.
- Câu thiếu chủ ngữ.
=> QHT “ qua” trong câu đã biến thành phần CN: “ Câu ca dao “ Công cha …chảy ra” thành trạng ngữ.
=> QHT “ về” trong câu đã biến thành phần CN: “ Hình thức ” thành trạng ngữ.
Sửa: Bỏ QHT “qua”, “về”
- Câu ca dao “Công cha như núi Thái Sơn, Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra” cho ta thấy công lao to lớn của cha mẹ đối với con cái.
- Hình thức có thể làm tăng giá trị nội dung đồng thời hình thức có thể làm thấp giá trị nội dung.
? Nguyên nhân?

- Thừa QHT làm cho câu trở nên không rõ các thành phần.
? Sửa lại cho đúng?

I. Các lỗi thường gặp về quan hệ từ
CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
4. Dùng quan hệ từ mà không có tác dụng liên kết.
Ví dụ
?Các câu in đậm dưới đây sai ở đâu?
Nam là một học sinh giỏi toàn diện. Không những giỏi về môn Toán, không những giỏi về môn Văn. Thầy giáo rất khen Nam.
Nó thích tâm sự với mẹ, không thích với chị.
- Sử dụng QHT mà không có tác dụng liên kết.
? Sửa lại cho đúng?
-Nam là một học sinh giỏi toàn diện. Không những giỏi về môn Toán mà còn giỏi về môn Văn. Thầy giáo rất khen Nam.
Nó thích tâm sự với mẹ nhưng không thích tâm sự với chị.
I. Các lỗi thường gặp về quan hệ từ
CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
Qua tìm hiểu các ví dụ, trong việc sử dụng về quan hệ từ em thấy cần tránh những lỗi nào?
1. Thiếu quan hệ từ.
2. Thừa quan hệ từ

3. Dùng quan hệ từ mà không có
tác dụng liên kết
Lỗi ngữ pháp

4. Dùng quan hệ từ không thích
hợp về nghĩa
Lỗi về nghĩa
I. Các lỗi thường gặp về quan hệ từ
CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
Luyện tập
Bài tập 1:Thêm quan hệ từ thích hợp để hoàn thành các câu sau.
Nó chăm chú nghe kể chuyện đầu đến cuối.
Con xin báo một tin vui cha mẹ mừng.
- Nó chăm chú nghe kể chuyện từ đầu đến cuối.
Con xin báo một tin vui để cha mẹ mừng.
Bài tập 2: Thay các quan hệ từ dùng sai bằng các quan hệ từ thích hợp.
Ngày nay chúng ta cũng có quan niệm với cha ông ta ngày xưa, lấy đạo đức tài năng làm trọng.
Tuy nước sơn có đẹp đến mấy mà chất gỗ không tốt thì đồ vật cũng không được bền lâu.
Không nên chỉ đánh giá con người bằng hình thức bên ngoài mà nên đánh giá con người bằng những hành động, cử chỉ, cách đối xử của họ.
Ngày nay chúng ta cũng có quan niệm như cha ông ta ngày xưa, lấy đạo đức tài năng làm trọng.
Dù nước sơn có đẹp đến mấy mà chất gỗ không tốt thì đồ vật cũng không được bền lâu.
Không nên chỉ đánh giá con người về hình thức bên ngoài mà nên đánh giá con người qua những hành động, cử chỉ, cách đối xử của họ.
Trình bày
3 phút
Luyện tập
Bài tập 3. Chữa lại các câu văn sau cho hoàn chỉnh.
Đối với bản thân em còn nhiều thiếu sót, em hứa sẽ tích cực sửa chữa.
Với câu tục ngữ “ lá lành đùm lá rách” cho em hiểu đạo lí làm người là phải giúp đỡ người khác.
Qua bài thơ này đã nói lên tình cảm của Bác Hồ đối với thiếu nhi.
 Bỏ các quan hệ từ thừa: Đối với; với; qua. Các câu đúng sẽ là:
Bản thân em còn nhiều thiếu sót, em hứa sẽ tích cực sửa chữa.
Câu tục ngữ “ lá lành đùm lá rách” cho em hiểu đạo lí làm người là phải giúp đỡ người khác.
Bài thơ này đã nói lên tình cảm của Bác Hồ đối với thiếu nhi.
Luyện tập
BT4. Các quan hệ từ in đậm dưới đây được dùng đúng hay sai?
a. Nhờ cố gắng học tập nên nó đạt thành tích cao.
b. Tại nó không cẩn thận nên nó giải sai bài toán.
c. Chúng ta phải sống cho thế nào để chan hòa với mọi người.
d. Các chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu để bảo vệ nền độc lập của dân tộc.
e. Phải luôn luôn chống tư tưởng chỉ bo bo bảo vệ quyền lợi bản thân của mình.
h. Nếu trời mưa, con đường này sẽ rất trơn.
i. Giá trời mưa, con đường này sẽ rất trơn.
a
b
d
h
Luyện tập
Lỗi thường gặp về quan hệ từ
Thiếu quan
hệ từ.

Thừa quan hệ
từ

Dùng QHT mà
không có tác dụng
liên kết
Dùng QHT không
thích hợp về nghĩa

Hướng khắc phục
Hiểu đúng
ýnghĩa của
cácQHT
sử dụng
Xác định
rõ các
phần,câu
cần liên
kết
Chọn và sử
dụng QHT
phù hợp
với ngữ
cảnh
CHUYỂN GIAO NHIỆM VỤ
- Nhận xét cách dùng quan hệ từ trong bài làm văn cụ thể. Nếu bài làm có lỗi dùng quan hệ từ thì góp ý và nêu cách sửa.
- Soạn bài “ Từ hán Việt & Từ Hán Việt (tt) ”.
+ Trả lời các câu hỏi SGK.
+ Tập giải quyết các bài tập trong SGK.