Chủ đề 9:
ND1: LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
QUAN NIỆM VỀ NGƯỜI ANH HÙNG LÝ TƯỞNG VÀ NGƯỜI PHỤ NỮ NẾT NA TRONG XÃ HỘI PHONG KIẾN
ND2: LỤC VÂN TIÊN GẶP NẠN (Tự đọc)
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên”)
- Nguyễn Đình Chiểu
KHỞI ĐỘNG
Đọc thuộc lòng đoạn trích: “Kiều ở lầu Ngưng Bích” của Nguyễn Du?
Nêu ý nghĩa và nghệ thuật đoạn trích?
Ý nghĩa: Đoạn trích thể hiện tâm trạng cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Thúy Kiều.
Nghệ thuật: + Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật: diễn biến tâm trạng được thể hiện qua ngôn ngữ độc thoại và tả cảnh ngụ tình đặc sắc.
+ Lựa chọn từ ngữ, sử dụng các biện pháp tu từ.
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
Chân dung nhà thơ
Nguyễn Đình Chiểu
(1822 – 1888)
- Cuộc đời bất hạnh: 26 tuổi mù loà, đường tình duyên trắc trở, về quê nhà gặp buổi loạn li. Nhưng ông không gục ngã trước số phận. Ông vẫn ngẩng cao đầu đảm nhận ba trọng trách: là một thầy giáo, một thầy thuốc, một nhà thơ. Ở cương vị nào cũng làm việc hết mình và nêu tấm gương sáng cho đời.
- Sống thanh cao, trong sạch, yêu nước, có tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm. Thơ văn của ông có tác động tích cực đối với cuộc chiến đấu của nhân dân ta đương thời. Bởi vậy, mà ông được mệnh danh là “Thư sinh giết giặc bằng ngòi bút” (Ý thơ Tùng Thiện Vương).
Cố Thủ tướng Phạm Văn đồng từng nhận xét về Nguyễn Đình Chiểu: “Trên trời có những vì sao có những ánh sáng khác thường, thoạt nhìn thì chưa thấy sáng, song càng nhìn càng thấy sáng. Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ yêu nước vĩ đại của nhân dân miền Nam thế kỉ XIX – là một trong những ngôi sao như thế!”

“Một con người tật nguyền như vậy, nếu chỉ sống bình thường, trong sạch cũng là quý, không ai nỡ đòi hỏi phải gánh vác việc đời. Ấy mà cụ đã sống và đã làm việc với ba cương vị trí thức, luôn luôn có mặt ở phía trước, luôn luôn gương mẫu, cống hiến không kể mình, và như vậy cho đến ngày từ giã cõi đời. Còn có tấm gương người mù nào đáng soi hơn cho người có đủ hai mắt”.
(Lê Trí Viễn)
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
Nguyễn Đình Chiểu (1822 -1888), tục gọi là Đồ Chiểu.
Có nghị lực sống và cống hiến lớn lao cho đời: thầy giáo, thầy thuốc, nhà thơ.
Ông sống thanh cao, trong sạch, yêu nước và tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm.

Toàn cảnh lăng cụ
Đồ Chiểu
Cổng vào
lăng cụ
Đồ Chiểu

Mộ
Nguyễn
Đình
Chiểu
* Những tác phẩm chính:
Truyện Lục Vân Tiên
Chạy giặc
Ngư tiều y thuật vấn đáp
Dương Từ - Hà Mậu
Văn tế Trương Định
Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc


Kể tên những tác phẩm chính của ông?
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
TIẾT 31,32,33: LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tỡm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:

Truy?n "L?c Võn Tiờn" ra d?i kho?ng d?u nh?ng nam 50 c?a th? k? XIX, th? hi?n rừ lớ tu?ng d?o d?c m� Nguy?n Dỡnh Chi?u mu?n g?i g?m qua tỏc ph?m.
14
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
Tóm tắt tác phẩm: gồm 4 phần
- Lục Vân Tiên đánh cướp cứu Kiều Nguyệt Nga.
- Lục Vân Tiên gặp nạn và được cứu giúp.
- Kiều Nguyệt Nga gặp nạn mà vẫn giữ lòng chung thủy với Lục Vân Tiên.
- Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga gặp lại nhau .
2. Tác phẩm:
Cùng nhau suy ngẫm !

Yếu tố trùng hợp:
Việc bỏ thi về chịu tang, bị đau mắt, bị mù.
Bị bội hôn.
Về sau đều gặp được cuộc hôn nhân tốt đẹp (Lục Vân Tiên gặp lại Kiều Nguyệt Nga, còn Nguyễn Đình Chiểu với cô Năm Điền).
Sự khác biệt:
Lục Vân Tiên được tiên cho thuốc sáng mắt lại, tiếp tục đi thi đỗ Trạng Nguyên, cầm quân đánh giặc thắng lợi.
Nguyễn Đình Chiểu vĩnh viễn sống bóng tối nhưng là tấm gương sáng cho người đời.
18
Một trong những nội dung cơ bản trong thơ văn của Đồ Chiểu ?
Trò chơi ô chữ
1
2
3
4
5
6
7
Nơi sinh của Nguyễn Đình Chiểu?
ị
H
L
Bài thơ mở đầu cho cảm hứng sáng tác thơ chống Thực Dân Pháp của Nguyễn Đình Chiểu
Tuyện xưa được dẫn lại môt cách cô đúc trong tác phẩm gọi là gì?
c
Thứ chữ mà Nguyễn Đình Chiểu dùng để sáng tác văn thơ?
n
Tác phẩm mà người viết kể chuyện về chính bản thân mình gọi là gì ?
ự
Một trong những phẩm chất của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu
Một trong những hình thức sinh hoạt dân gian của “Truyện Lục Vân Tiên”
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
3. Bố cục: 2 phần
Phần 1: 14 câu đầu: Lục Vân Tiên đánh tan bọn cướp, tiêu diệt tên cầm đầu Phong Lai để cứu Kiều Nguyệt Nga.
Phần 2: Còn lại: Cuộc trò chuyện giữa Lục Vân Tiên với Kiều Nguyệt Nga.

Văn bản:
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang
a. Hành động đánh cướp:
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
a. Hành động đánh cướp:
" Võn Tiờn ghộ l?i bờn d�ng,
B? cõy l�m g?y nh?m l�ng xụng vụ.
Kờu r?ng: "B? d?ng hung d?,
Ch? quen l�m thúi h? d? h?i dõn."
Phong Lai m?t d? ph?ng ph?ng:
"Th?ng n�o dỏm t?i l?y l?ng v�o dõy.
Tru?c gõy vi?c d? t?i m?y,
Truy?n quõn b?n phớa ph? võy b?t bựng."
Võn Tiờn t? d?t h?u xụng,
Khỏc n�o Tri?u T? phỏ vũng Duong Dang.
Lõu la b?n phớa v? tan,
D?u quang guom giỏo tỡm du?ng ch?y ngay.
Phong Lai tr? ch?ng k?p tay,
B? Tiờn m?t g?y thỏc r�y thõn vong."
Hãy tìm những chi tiết thể hiện hành động, lời nói của Vân Tiên khi đánh cướp?
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
a. Hành động đánh cướp:
Hành động: “bẻ cây làm gậy… xông vô”, “tả đột hữu xông”.
 Không băn khoăn, do dự, không màng an nguy của bản thân.
Lời nói: “Bớ đảng hung đồ… quen thói hồ đồ hại dân”
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
a. Hành động đánh cướp:
" Võn Tiờn ghộ l?i bờn d�ng,
B? cõy l�m g?y nh?m l�ng xụng vụ.
Kờu r?ng: "B? d?ng hung d?,
Ch? quen l�m thúi h? d? h?i dõn."
Phong Lai m?t d? ph?ng ph?ng:
"Th?ng n�o dỏm t?i l?y l?ng v�o dõy.
Tru?c gõy vi?c d? t?i m?y,
Truy?n quõn b?n phớa ph? võy b?t bựng."
Võn Tiờn t? d?t h?u xụng,
Khỏc n�o Tri?u T? phỏ vũng Duong Dang.
Lõu la b?n phớa v? tan,
D?u quang guom giỏo tỡm du?ng ch?y ngay.
Phong Lai tr? ch?ng k?p tay,
B? Tiờn m?t g?y thỏc r�y thõn vong."
Tìm những chi tiết miêu tả bọn cướp?
1. Hình ảnh Lục Vân Tiên:
a. Hành động đánh cướp:
Hành động: “bẻ cây làm gậy… xông vô”, “tả đột hữu xông”.
 Không băn khoăn, do dự, không màng an nguy của bản thân.
Lời nói: “Bớ đảng hung đồ… quen thói hồ đồ hại dân” .
- Hình ảnh bọn cướp: hung dữ, đông.
- Nghệ thuật tương phản  tô đậm sự quả cảm của Lục Vân Tiên; nhịp thơ nhanh, mạnh đã tạo cho trận đánh một khí thế hào hùng, sôi động.
a. Hành động đánh cướp:
" Võn Tiờn ghộ l?i bờn d�ng,
B? cõy l�m g?y nh?m l�ng xụng vụ.
Kờu r?ng: "B? d?ng hung d?,
Ch? quen l�m thúi h? d? h?i dõn."
Phong Lai m?t d? ph?ng ph?ng:
"Th?ng n�o dỏm t?i l?y l?ng v�o dõy.
Tru?c gõy vi?c d? t?i m?y,
Truy?n quõn b?n phớa ph? võy b?t bựng."
Võn Tiờn t? d?t h?u xụng,
Khỏc n�o Tri?u T? phỏ vũng Duong Dang.
Lõu la b?n phớa v? tan,
D?u quang guom giỏo tỡm du?ng ch?y ngay.
Phong Lai tr? ch?ng k?p tay,
B? Tiờn m?t g?y thỏc r�y thõn vong."
Kết quả trận đánh như thế nào?
1. Hình ảnh Lục Vân Tiên:
a. Hành động đánh cướp:
Hành động: “bẻ cây làm gậy… xông vô”, “tả đột hữu xông”.
 Không băn khoăn, do dự, không màng an nguy của bản thân.
Lời nói: “Bớ đảng hung đồ… quen thói hồ đồ hại dân” .
- Hình ảnh bọn cướp: hung dữ, đông.
- Nghệ thuật tương phản  tô đậm sự quả cảm của Lục Vân Tiên; nhịp thơ nhanh, mạnh đã tạo cho trận đánh một khí thế hào hùng, sôi động.
- Cuối cùng Lục Vân Tiên giành được chiến thắng, đảng cướp vỡ tan, hoảng sợ bỏ chạy.
 Chiến thắng của Vân Tiên thể hiện khát vọng của nhân dân về một người anh hùng có sức mạnh phi thường, võ nghệ cao cường luôn bênh vực kẻ yếu, chiến thắng thế lực tàn bạo.
a. Hành động đánh cướp:
Võn Tiờn ghộ l?i bờn d�ng,
B? cõy l�m g?y nh?m l�ng xụng vụ.
Kờu r?ng: "B? d?ng hung d?,
Ch? quen l�m thúi h? d? h?i dõn."
Phong Lai m?t d? ph?ng ph?ng:
"Th?ng n�o dỏm t?i l?y l?ng v�o dõy.
Tru?c gõy vi?c d? t?i m?y,
Truy?n quõn b?n phớa ph? võy b?t bựng."
Võn Tiờn t? d?t h?u xụng,
Khỏc n�o Tri?u T? phỏ vũng Duong Dang.
Lõu la b?n phớa v? tan,
D?u quang guom giỏo tỡm du?ng ch?y ngay.
Phong Lai tr? ch?ng k?p tay,
B? Tiờn m?t g?y thỏc r�y thõn vong."
Em có nhận xét gì về cách kể của tác giả ở đoạn này?
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
a. Hành động đánh cướp:
 Kể nhanh, ngắn gọn bằng biện pháp so sánh và tương phản.
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
a. Hành động đánh cướp:
 Kể nhanh, ngắn gọn bằng biện pháp so sánh và tương phản.
 Là người anh hùng, tài năng, kiên quyết xả thân vì nghĩa, không sợ hiểm nguy, coi trọng lẽ phải.
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
a. Hành động đánh cướp:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
b. Cách cư xử với Kiều Nguyệt Nga:
“…Khoan khoan ngồi đó chớ ra,
Nàng là phận gái, ta là phận trai…”.
… Vân Tiên nghe nói liền cười:
“Làm ơn há dễ trông người trả ơn…
... Nhớ câu kiến nghĩa bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”.
? Từ những lời nói này của chàng, em hiểu gì về con người Lục Vân Tiên?
Em hãy tìm những câu thơ miêu tả lời nói của Lục Vân Tiên với Kiều Nguyệt Nga?
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
a. Hành động đánh cướp:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
b. Cách cư xử với Kiều Nguyệt Nga:
Chàng hỏi han ân cần, an ủi, giữ đúng phép tắc gia giáo, từ chối sự trả ơn.
 Là người chính trực, hào hiệp, trọng nghĩa khinh tài, từ tâm nhân hậu
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
a. Hành động đánh cướp:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
b. Cách cư xử với Kiều Nguyệt Nga:
Chàng hỏi han ân cần, an ủi, giữ đúng phép tắc gia giáo, từ chối sự trả ơn.
 Là người chính trực, hào hiệp, trọng nghĩa khinh tài, từ tâm nhân hậu.
Quan niệm của người anh hùng được thể hiện trong câu thơ nào/ ý nghĩa của quan niệm?
Quan niệm lẽ sống của người anh hùng:
“Nhớ câu kiến nghĩa bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”.
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
a. Hành động đánh cướp:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
b. Cách cư xử với Kiều Nguyệt Nga:

Theo em nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu có dụng ý gì khi sáng tạo nhân vật Lục Vân Tiên?
 Lục Vân Tiên là hình ảnh đẹp, lý tưởng, tác giả gửi gắm niềm tin và khát vọng về trang anh hùng vì dân dẹp loạn.
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga:
? Em có nhận xét gì về cách xưng hô của Kiều Nguyệt Nga?
Thưa rằng: “ Tôi Kiều Nguyệt Nga,
Con này tì tất tên là Kim Liên.
Quê nhà ở quận Tây Xuyên,
Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê.
Sai quân đem bức thơ về,
Rước tôi qua đó định bề nghi gia.
Làm con đâu dám cãi cha,
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành…
…Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa…
 Cách xưng hô: dịu dàng, khiêm nhường, mực thước.
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga:
 Cách xưng hô: dịu dàng, khiêm nhường, mực thước.
- Cách xưng hô “Quân tử- tiện thiếp”
Quê nhà ở quận TâyXuyên,
Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê.
Làm con đâu dám cãi cha,
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành…
…Lâm nguy chẳng gặp giải nguy,
Tiết trăm năm cũng bỏ đi một hồi.
Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa.
Hà Khê qua đó cũng gần,
Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng.
? Qua những lời giãi bày của Kiều Nguyệt Nga với Lục Vân Tiên, cho ta thấy Kiều Nguyệt Nga là một cô gái có những phẩm chất, tính cách gì?
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Nhân vật Lục Vân Tiên:
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga:
 Cách xưng hô: dịu dàng, khiêm nhường, mực thước.
- Cách xưng hô “Quân tử”- “tiện thiếp”
 Một cô gái khuê các, hiền hậu, nết na, có học thức, hiếu thảo, có giáo dục, trọng ân nghĩa.
 Kiều Nguyệt Nga là kết tinh cho vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ truyền thống. Không chỉ gia giáo, nết na, có học thức mà còn rất đằm thắm nghĩa tình.
III. TỔNG KẾT :
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
III. TỔNG KẾT :
1. Nghệ thuật :
2. Nội dung:
Đoạn trích ca ngợi phẩm chất cao đẹp của hai nhân vật Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga và khát vọng hành đạo cứu đời của tác giả.
- Miêu tả nhân vật thông qua cử chỉ, hành động, lời nói.
- Sử dụng ngôn ngữ mộc mạc, bình dị, gần với lời nói thông thường mang màu sắc Nam Bộ rõ nét, phù hợp với diễn biến tình tiết truyện.
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu)
I. Tìm hiểu chung:
II. Tìm hiểu văn bản:
BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC
CHÀO TẠM BIỆT