PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TP QUY NHƠN
TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH
MÔN NGỮ VĂN 7
CHỦ ĐỀ 13 :
TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC TRONG THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
GV: LÊ VĂN BÌNH
NĂM HỌC: 2021 - 2022
CHỦ ĐỀ 13 :
TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC TRONG THƠ HIỆN ĐẠI VIỆT NAM
ND1- CẢNH KHUYA
ND2- RẰM THÁNG GIÊNG
ND3- TIẾNG GÀ TRƯA
- Hồ Chí Minh -
1. Tác giả:
Hồ Chí Minh
2. Tác phẩm
I. TÌM HIỂU CHUNG
Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên,
Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên:
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi,
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân:
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
Bài thơ “Rằm tháng giêng” được Bác Hồ viết khi sống và làm việc ở chiến khu Việt Bắc năm 1948.
- Nguyên tác: Thất ngôn tứ tuyệt
- Dịch thơ: Lục bát
c.Bố cục
+ Hai câu đầu: Cảnh đêm Rằm tháng giêng
+ Hai câu thơ cuối: Hình ảnh con người giữa đêm Rằm
Kim dạ nguyên tiêu, nguyệt chính viên,
Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên;
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân
Nguyên tác:
(Phiên âm)
Dịch thơ:
Chưa dịch sát với ý nghĩa, tinh thần câu thơ
1. Hai câu thơ đầu
II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1.
Hai câu thơ đầu
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên
Xuân giang xuân thủy tiếp xuân thiên
(Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân)
Thời gian:
- Đêm rằm tháng giêng
Cảnh vật:
- Trăng vào lúc tròn, sáng nhất.
- Sông nước mênh mông
- Điệp ngữ: xuân
Nhấn mạnh sức xuân tràn ngập sông, nước, trời.
Tạo cảm nhận sức sống mùa xuân đang trỗi dậy tràn ngập đất trời.
=> Khung cảnh đêm trăng rằm tháng giêng với không gian cao rộng, bát ngát, tràn đầy sức sống của mùa xuân.
Nêu cảm nhận về NT hai câu thơ đầu? Tác dụng ?
2. Hình ảnh con người giữa đêm Rằm:
Yên ba thâm xứ đàm quân sự
Công việc:
Bàn việc nước
Nơi bàn việc:
Giữa dòng, mịt mù khói sóng
Hệ trọng, ảnh hưởng tới quốc gia, dân tộc
Không gian lãng mạn, huyền ảo
Đối lập
- Câu thơ mở ra một không khí thời đại, không khí hội họp luận bàn việc quân, việc nước rất bí mật khẩn trương của Đảng, chính phủ và Bác Hồ trong những năm tháng chiến tranh gay go ác liệt
2. Hình ảnh con người giữa đêm Rằm:
“Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền”
- Hình ảnh con thuyền sau lúc bàn bạc việc quân trở về, trôi nhẹ giữa dòng sông trong ngập tràn ánh trăng“ ngân đầy thuyền"
Tình yêu thiên nhiên
Nhà thơ chiến sĩ
Tình yêu
đất nước
Phong thái ung dung,
lạc quan
Ý nghĩa văn bản
- Cảnh đêm trăng nơi chiến khu Việt Bắc
- Tình cảm với thiên nhiên, tâm hồn nhạy cảm, lòng yêu nước sâu nặng và phong thái ung dung, lạc quan của Bác Hồ
Nghệ thuật:
-Thể thơ tứ tuyệt
- Hình ảnh thơ đẹp đẽ, bay bổng, vừa cổ điển vừa hiện đại
- Ngôn ngữ giản dị, tự nhiên, hiện đại
- Phép điệp ngữ
III. TỔNG KẾT
So sánh hai bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng”
Đều được sáng tác ở Việt Bắc những năm đầu chống Pháp.
Đều làm theo thể thất ngôn tứ tuyệt.
Đều miêu tả cảnh trăng ở chiến khu Việt Bắc.
Đều bộc lộ tâm hồn yêu thiên nhiên, lòng yêu nước, phong thái ung dung, tự tại, sự kết hợp giữa tâm hồn nghệ sĩ và chiến sĩ của Bác.
Về hình thức:
+ Bài Cảnh khuya viết bằng tiếng Việt
+ Bài Rằm tháng giêng viết bằng tiếng Hán
- Về nội dung: Cảnh trăng trong mỗi bài có nét đẹp riêng:
+ Bài Cảnh khuya: Cảnh trăng rừng lồng vào vòm cây hoa lá nhiều tầng, nhiều đường nét. Nhà thơ một mình ngắm trăng.
+ Bài Rằm tháng giêng: Trăng trên sông nước, không gian bát ngát, tràn đầy sắc xuân. Nhà thơ cùng đồng chí của mình bàn việc quân.
IV. LUYỆN TẬP
Chuyển giao nhiệm vụ
1. Bài “Rằm tháng giên”:
- Học thuộc bài thơ.
- Nắm chắc những nét khái quát về nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
- Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về bài thơ.
- Vẽ tranh minh hoạ cho nội dung của bài thơ.
2. Chuẩn bị bài: “Tiếng gà trưa”:
- Đọc bài thơ
- Trả lời những câu hỏi SGK
- Tiếp tục sưu tầm những câu thơ, bài thơ viết về tình yêu thiên nhiên, đất nước.